Trường THCS Trực Phú được thành lập từ tháng 8 năm 1966. Trải qua 43 năm nhà trường không ngừng phát triển và trưởng thành. Từ khi thành lập: năm học 1966-1967 nhà trường chỉ có 3 lớp học với số học sinh là 135 em, bao gồm học sinh của 2 xã Trực Phú và Trực Hùng, cơ sở vật chất lúc ban đầu vô cùng khó khăn, lớp học rất tạm bợ. Nhờ có sự quan tam của Đảng bộ, HĐND, UBND xã Trực Phú, sự chăm lo của UBND huyện và sự quan tâm đặc biệt của phòng GD-ĐT huyện Trực Ninh, sự giúp đỡ và ủng hộ của các đoàn thể và nhân dân trong xã cùng với sự cố gắng không biết mệt mỏi của các thầy cô giáo trong tập thể hội đồng sư phạm nhà trường, đến nay nhà trưừng đã có đầy đủ cơ sở vật chất phục vụ cho việc dạy và học theo hướng chuẩn quốc gia. Chất lượng giáo dục toàn diện ngày một đi lên, quy mô trường lớp không ngừng mở rộng, hiện nay nhà trường đã có 16 lớp với gần 600 học sinh. Điểm nổi bật của nhà trường là kiên trì đường lối giáo dục toàn diện, từng bước nâng cao chất lượng đào tạo, xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, giáo viên, công nhân viên, xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh. Chính vì vậy mà trong suốt 16 năm qua nhàaf trường luôn đạt trường tiên tiến, đặc biệt nhà trường đã vinh dự được UBND tỉnh ra quyết định công nhận là trường đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 2001-2010 vào tháng 6 năm 2009.